115 yıl önce, “Kanlı Pazar” ile döşendi iktidar yolu

Rusya’nın ilk burjuva devrimi olma özelliğini taşıyan 1905 devrimi, bundan 115 yıl önce, “Kanlı Pazar” olarak tarihe geçen provokasyon ile başladı. 1917’de Çarlık Rusyası’nın yıkılıp gitmesine giden yolun ilk ileri sıçraması olan 1905 devrimi ile birilkte Rusya’da mutlak monarşi sona erdi.

22 Ocak 2020 0

Rusya’nın ilk burjuva devrimi olma özelliğini taşıyan 1905 devrimi, bundan 115 yıl önce, “Kanlı Pazar” olarak tarihe geçen provokasyon ile başladı. 1917’de Çarlık Rusyası’nın yıkılıp gitmesine giden yolun ilk ileri sıçraması olan 1905 devrimi ile birilkte Rusya’da mutlak monarşi sona erdi.

1904-1905 yıllarında Japonya’ya karşı girişilen paylaşım savaşını kaybeden Rusya, derin bir ekonomik ve politik kriz içindeydi. 22 Ocak 1905 günü, o krize çözüm bulması için “Çar babaları”ndan yardım isteyen Putilov Fabrikası işçileri, önderleri Papaz Gapon’un öncülüğünde, St. Petersburg’daki Kışlık Saray’a yürümekteydi. Fakat barışçıl yürüyüşü kana bulayan, çarın ajanlarının işçilerin üzerine makineli tüfek mermileri boşaltması oldu.

Rusya işçi sınıfı “babaları” tarafından ihanete uğramış, aileleri ile birlikte işsize iş çağrısında bulunan insanlar yaşamlarını yitirmişti. Hikmet Kıvılcımlı, sonrasındaki gelişmeleri şöyle dile getirir:

“O provokasyonların en korkunç ve dillere destan Anıt örneği (şâheseri), kişi olarak: Pop Gapon’dur. Pop Gapon bizim kılkuyruklar gibi yazı çizi kılıbıklıklarıyla havanda su dövmemiş ve yalnız bayağı “endikatörlük” (İşçi ve Köylü hareketlerini ve liderlerini belli etmeden polise ele vermek) rolü ile yetinmemiştir.

Pop Gapon, bugün artık herkesin tanıdığı içyüzüne rağmen, o zaman herkesçe Rusya’daki 1905 İhtilâline öncü olan ilk İşçi Ayaklanışının kendiliğindenci “Lideri” sayılmıştı. Pop Gapon, işçileri ellerinde dilekçe, ilâhiler okuyarak: “Çar Baba”larına dertlerini dökmeye götürmüş, ünlü Kızıl Meydan’a gelen temiz işçi ve halk yığınlarını Kanlı Pazar’da kılıç ve kurşun yağmuru ile yere serdirmişti. Bu hareketin ardından, aynı Pop Gapon, Avrupa’ya geçip, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi’nın tek ayık lideri Lenin’i de gizli gizli ziyaret etmişti.

Pop Gapon’un bir Okrana Ajanı (Gizli Çar Polisinin Papaz (ilmiyye) mesleğinden adamı) olduğunu bugün bilmeyen kalmış mıdır?

Pop Gapon, gerçek Sosyalizmin 1903 Kongresi’nden beri ordulaşmış İşçi Sınıfı Partisini baltalamak için İşçi Sınıfını kurşunlatarak yıldırmak görevini üzerine almıştı. Farkına varmadan, yaptığı provokasyonla ülkeyi Çar zulmüne karşı bir uçtan öbür uca silâhlı isyana giriştiren tepkiyi aceleleştirdi.

İt ürüdü, Kervan yürüdü. İşçi Sınıfı Partisi, ajan köpekleri Rusya’da da zararsızlaştırdı.” (Hikmet Kıvılcımlı, CIA Sosyalizmi Nasıl Yapılır? -Sosyalist Gazetesi)

Bu ihanet sonrasında “Çar Baba” umması sona erdi ve işçiler isyan hareketini başta St.Petersburg ve Moskova olmak üzere başlattılar. 7 ay sonra, greve katılan işçilerin sayısı yüzbinlere ulaştı. İşçi sınıfının müttefiki olan tabakaların geniş katılımı ile genel greve dönüştü isyan. En sonunda 26 Ekim 1905 günü, başkentin fabrika ve atölyelerinde “Sovyet” adını alan halk meclisleri için seçimler yapıldı. Artık mutlak çarlık yönetimi, sona ermişti.

Rus korkak burjuvazisi, işçi sınıfının koltuğunun altından iktidara yerleşmek için şans buldu bu devrim ile. Korkaklıkları sebebiyle, 1917’ye kadar, çarlığın baskı ve zulüm rejimi devam etti. İktidarı ancak 12 yıl sonra, o da 7 ay süreyle ele alabilen Rus burjuvazisi, feodalizme karşı kısık sesli itirazlarını, işçi sınıfının sırtına saklanarak dile getirdiği bir devrimi gerçekleştirmiş oldu. Ancak tarihin yüzüne güldüğü sınıf, kendi özgüvenini toplamış, kendi tecrübesi içinde gerçekleri kavramış ve gümbür gümbür gelmekteydi; o sınıf Rus işçi sınıfıydı.

BENZER KONULAR
YORUM YAZ