Gıda fiyatı yükseldi, evde konserve üretimi başladı

Türkiye Barometresi Yeni Yıl Raporu’na göre 2019 yılında hane halkının evde daha çok zaman geçirdiği ve fiyatı artan temel gıda ürünleri olan salça, konserve, reçel ve yoğurt gibi ürünleri daha çok evde üretmeye yöneldiği belirtiliyor.

21 Şubat 2020 0

Araştırma şirketi Ipsos’un “Türkiye Barometresi Yeni Yıl Raporu”ndaki hane halkı harcamaları analizi dikkat çekici bulgular içeriyor. Bunlardan birisi de “evde üretim” konusu.

Dünya Gazetesi‘nden İbrahim Ekinci’nin haberine göre raporda şöyle deniliyor: “Kriz söylemleri başladığında, haneler ile yaptığımız çalışma sonuçlarına göre ilk tedbir ev dışı davranışların azalması veya yapılmaması yönündeydi. Bu da, 2019’da evde daha çok zaman geçirildiğini bize gösteriyor. Aslında evde daha çok zaman geçirildiğini, satın alımlara baktığımız zaman da görmekteyiz. Temel gıda ürünleri, ev yapımı ürünlerde kullanılan malzemelerin artması, bu sene ilk defa büyüme gösteren kategorilerin olması bize bu yönde bir hareket olduğunu gösteriyor.”

“Ev yapımı ürünlerde kullanılan malzemelerin” payındaki artış konusunda Ipsos’un bulgularını destekleyen başka gözlemler de var. Son iki yıldır “konservelik kavanoz satışlarının çok arttığı”, tüketicinin salça, konserve, reçel, yoğurt vs. şeyleri daha çok evde üretmeye yöneldiği belirtiliyor. Alkollü içecek fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle evde üretimde ciddi artışlar olduğu daha önce haber konusu olmuştu. Bu eğilimin diğer gıda ürünlerine de yansıdığı anlaşılıyor.

Ipsos’un raporundaki veriler, 2019’un başka açılardan da ayrıştığını gösteriyor. Raporda, “Ekonomik göstergelerin iyi olmadığı geçmiş senelerde, hane içi satın alım davranışları, hem harcama hem de miktarsal olarak daralırdı. 2019’da bunun tam tersi oldu: Harcama artışı çok yüksek olurken miktarsal endekslerde ise bir daralma görülmedi” deniliyor. Bu durumun tipik bir stagflasyon etkisi olduğu söylenebilir. Ekonomi 2019’un ilk 3 çeyreğinde daraldı. Ancak aynı döneme enflasyon artışı da eşlik etti. Terminolojide ‘stagflasyon’ denilen bu halde, tüketici aslında daha fazla tüketmiyor ama enflasyon artış hızı nedeniyle daha yüksek harcama yapmış gözüküyor. Rapordaki bulgulara göre harcama artışı ciroda yüzde 25.6 düzeyinde! Bu artışın 17.1 puanı da fiyat artışlarından geliyor. Bu veri hane halkı hızlı tüketimdeki ciro artışının esas itibariyle enflasyon kaynaklı olduğunu gösteriyor. Raporda, “Hane içi harcama davranışlarındaki artışın bir kısmı fiyat artışlarından, bir kısmı da popülasyon artışından geldi. Sepet değerinin artışı ise en büyük etken oldu. Sepet değerindeki artış, sepete giren ürünlerin artmasından değil, satın alınan ürünlere daha yüksek ödeme yapılmasından kaynaklandı” deniliyor.
BENZER KONULAR
YORUM YAZ