İşçi ve Sendika’dan… Trendyol Ekspress Kuryeleri Sendika ile Direne Direne Kazandı

Trendyol Ekspress zaferinden sonraki süreç, örgütlülüğün büyüyerek kalıcı hale gelmesi olacaktır. Olacaktır da…

28 Ocak 2022 0

Trendyol Kuryelerinin mücadelesi ve zaferi çok değerlidir. Ülkemizde ne yazık ki acente ve taşeron sistemi oturmuş durumdadır. Özellikle hizmet sektöründe acente sistemi çok yaygındır. Kargolar şubelerini acentelere vererek işçilere karşı tüm sorumluluklarından kurtulduklarını düşünürler (Hukuki olarak üst işverenler statü ne olursa olsun çalışanların tüm yasal haklarından sorumludurlar). Bu sistem işçilerin örgütlenmesinin önündeki engellerin başında gelmektedir. Ancak az da olsa taşeron ve acente sisteminde bir biçimiyle işçiler örgütlenebiliyordu.

Bu nedenle parababaları örgütlenmenin, sendikalaşma yollarını tamamen ortadan kaldırmanın arayışlarına girdiler. Ve kendilerince esnaf kurye modelini buldular. İşçilik kavramı yerini iş ortağı kavramına bıraktı. Bu sistemde çalışanlara senetler imzalatılıyor, arabalar aldırtıyor, şirketler kurdurarak şirket sahibi yaparak çalışanları kendilerine bağlıyorlar. Böylelikle örgütlenmenin önü fiili olarak kesilmiş oluyor.

Son zamanlarda acente, taşeron sistemi online satışların taşımacılığında esnaf kurye modeline dönüşmüş durumdadır. Yani işletmelerin en büyük giderlerinden olan işçilik giderlerinin (sigorta, ihbar-kıdem tazminatı, senelik izin, yol, yemek vb…) tamamı ortadan kaldırarak iş ortağı adı altına çalışana yıkmaktır. Bunu yaparken çalışanları işçilikten uzaklaştırarak patronmuş algısı yaratmıştır.

Online satışların dağıtımını yapan firmalar, Pandemi ile birlikte çok hızlı ve kuralsız büyüdüler. Çalışanların sayısı onbinleri geçti. Paket başı prim, hızlı yetiştirme, mobbing herşey var ve de mesai kavramı yok.

ÖRGÜTLÜLÜK, MÜCADELE VE ZAFER

TUİK’e göre yıllık enflasyonun %36,08, ENAG’a göre göre %82,65 ve benzin, mazot v.b. petrol ürünlerine yapılan zamların bu yılda %200’ü geçmiş durumdır. Bu süreçte Trendyol Patronu %600 kâr ettiğini açıklarken çalışana %11 zam veriyor. Trendyol Kuryeleri işçi değiliz ama elimize kalan asgari ücretin çok çok altında, diyor.

Herşey bu kadar açıkken %11’lik zam kabul edilemezdi. Yağma yok, direniş var…

İşte tamda bundan dolayı, Trendyol Kuryeleri kazanmıyoruz ve de kabul etmiyoruz diyerek ve başta İstanbul, Ankara, İzmir olmak üzere Trendyol’un bulunduğu birçok ilde Trendyol Ekspress’te yüzlerce kurye, 2022 yılı için yapılan ve Mart ayından itibaren uygulanacak olan %11 oranında ki ücret artışını protesto etmek için kontak kapatma eylemleri gerçekleştirdi. Trendyol’un sözleşmeleriniz fesih ederiz baskısı da kuryeleri durduramadı. Trendyol’un müşterileri arayarak, mesajlar atarak kar nedeniyle gönderilerinizi gecikmeli getiriyoruz yalanı da tutmadı. Çünkü Trendyol Ekspress Kuryeleri sosyal medyayı da kullanarak kamuoyunu da arkasına aldılar. Gönderinin gelmemesi tamamen eylemden kaynaklıydı.

Ve çok kısa zamanda Nakliyat-İş ve Umut-Sen ile birlikte hareket ederek 3 günlük kontak kapatama ve kitlesel eylemlerle taleplerini kabul ettirdiler. % 38,8 oranında zam aldılar. Finali Maslak’ta bulunan Trendyol Genel Müdürlüğü önünde yaptılar.

Trendyol Ekspress Kuryeleri bir zafer kazandı. Değerli bir zafer. Bu direniş ve zafer sendikaya üye olamayanların da sendikalarla örgütlü mücadele edebileceğini gösterdi.

Bu esnaf kurye modeli parababaları için bir amaçtır. Parababaları esnaf kurye modelini, işçileri patron yapmak için veya işçiler daha insanca yaşasınlar diye daha iyi ücretler vermek için de kullanmıyorlar.

Amaçları çalışanların örgütlenmesinin önüne geçmektir. Esnaf kurye Bağ-Kur’lu olduğu için sendikalara üye olamaz. Sendika üyeliği sadece SGK’lı işçiler için geçerlidir.

Hal böyleyken kendi hesabına çalışan bir kişi neden kime karşı örgütlensin? Bir araya gelmek yerine aynı işi yapanlarla daha çok karşı karşıya gelirler. Sorunlar büyüdükçe borçlu bir şekilde kendiliğinden bırakır gider. Trendyol Patronları deyimiyle her koyun kendi bacağından asılır, işine gelen çalışır işine gelmeyen çalışmaz. Parababalarının tamamının genel düşüncesi de budur.

Tüm baskılara, haksızlığa, hukuksuzluğa karşı sendikalar işçi statüsünde olmayan, sendikalara üye olamayanların sorunlarına çare olmak için mücadele eder mi? Genel olarak sarı sendikal anlayışın olduğu ülkemizde, evet sarı sendikalar esnaf kurye için mücadele etmez. Ama unuttukları ve unutturmak istedikleri sınıf sendikacılığı var.

Parababaları için esnaf kurye modelinin iki amacı vardır. Birinci amaç tüm işçilik giderlerini çalışanlarına yıkmak ve ucuz işçi çalıştırmaktır. Daha çok sömürü daha fazla kârdır.

İkinci amaçları ise birinci amacına ulaşmak için örgütlenmenin ve sendikalaşmanın önüne geçmek ve çalışma hayatını kendileri için dikensiz gül bahçesine çevirmektir.

Olmadı.

Trendyol Ekspress Kuryeleri mücadelesi ve zaferiyle parababalarının esnaf kurye modeli alt üst oldu. Esnaf kuryeler sendika ile buluştu.

Nakliyat-İş Sendikası Genel Başkanı Ali Rıza Küçükosmanoğlu’nun 26.01.2022 günü sabah saatlerinde Trendyol Finansman yetkilisiyle çalışanları temsilen telefon görüşmesi yapması önemlidir. Bu görüşmede Trendyol Kuryelerinin mücadelesine sendika olarak sahip çıktıklarını kuryelerin yapılan %11’lik zammı kabul etmesinin mümkün olmadığını ve kuryelerin taleplerinin yerine getirilmesi isteniyordu. Finansman Müdürü konuyu değerlendirip dönüş yapacağını bildirmişti. Bu telefon görüşmesiyle Nakliyat-İş Sendikası ve Genel Başkanı muhatap kabul edilmiştir.

Esnaf kurye modelinin amacı çalışanların işçilikten uzaklaştırılarak örgütlenmesinin önüne geçilmesiydi. Olmadı, adı ne olursa olsun çalışanlar örgütlenerek bir araya geldiler.

İkinci önemli amaç ise çalışanların sendikalardan uzaklaştırmaktı. Bu da tutmadı Trendyol Kuryeleri mücadelesini büyütürken ve zafere giderken Nakliyat-İş Sendikası ve Umut-Sen ile birlikte hareket etmiş oldu. Örgütlülüğün ve sendikalaşmanın önemi bir kez daha teyit edilmiş oldu. Bu direniş ve zafer başta esnaf kurye olarak çalışanlar olmak üzere tüm işçi sınıfımız için örgütlenme ve mücadele adına bir yol açtı.

Trendyol Ekspress zaferinden sonraki süreç, örgütlülüğün büyüyerek kalıcı hale gelmesi olacaktır. Olacaktır da…

İşçi ve Sendika Diğer Yazıları
BENZER KONULAR
YORUM YAZ