Salvador Allende, 46 yıldır aramızda değil

Şili’de seçilerek başa gelen ilk sosyalist devlet başkanı Salvador Allende, ABD destekli darbe sırasında, 46 yıl önce katledildi.

11 Eylül 2019 54 0

Şili’de seçilerek başa gelen ilk sosyalist devlet başkanı Salvador Allende, ABD destekli darbe sırasında, 46 yıl önce katledildi.

1967’de göreve geldikten sonra ülkede sömürü düzeninin sona ermesi adına önemli adımlar atan Allende, 7 yıl içinde, çalışan ücretlerinin arasındaki eşitsizliğin giderilmesi, yabancılara ait şirketlerin kamulaştırılması, toprak reformu ve sosyal güvenliğin gelişimi konusunda çalışmalarda bulundu. Komünist Partilerin iktidarda bulunduğu ülkelerle ilişkilerini geliştiren Halk Cephesi hükümeti, böylece Dünya üzerinde esen ilericilik hareketlerinin bir parçası olarak önemli bir yer edindi. ABD’ye ait bakır ve iletişim tekelinin kamulaştırılması üzerine attığı adım sonrasında, ABD tarafından hedef tahtasına konuldu.

ABD destekli Pinochet, ülkedeki işbirlikçi muhalefetin de desteğini alarak, 1973 yılında bir darbe girişiminde bulundu. Bu girişime karşı Halk Cephesi üyeleri, Allende önderliğinde önemli bir direniş gösterdi. Fakat 11 Eylül 1973 günü Allende katledildi. Karşı-devrimcilerin iktidarı ele geçirmesinin ardından, Şili halkı için katliamlarla, işkencelerle, kovuşturmalarla dolu günler başladı.

Allende’nin Şili halkına son seslenişi, nasıl bir mücadele yürüttüğünü de gözler önüne sermekte.

“Dostlarım,

Hiç şüphe yok ki, bu sizlere seslenmek için son fırsatım. Hava Kuvvetleri Magallanes Radyosu’nun vericilerini bombaladı.

Sözlerim sitem değil, hayal kırıklığı taşıyor. Umarım, kendi sözlerine ihanet edenlerin utancı olurlar… Şili’nin askerleri, birer unvandan ibaret başkomutanları, kendi kendini Donanma Komutanı ilan eden Amiral Merino, daha dün Hükümet’e sadakatini sunan, bugün ise kendini Carabinero’ların (paramiliter polis) başı ilan eden General Mendoza…

Bu koşullarda, sözlerim sadece işçilere: Teslim olmayacağım!

Bu tarihi dönemeçte, halka olan sadakatimin bedelini hayatımla ödeyeceğim. Ve onlara, binlerce Şililinin tertemiz vicdanına serptiğimiz tohumların kuruyup gitmeyeceğinden şüphem olmadığını söyleyeceğim.

Güçlüler ve bize üstün gelecekler, ancak toplumsal dönüşümler ne suçla ne de güçle bastırılabilir. Tarih bizimdir, Tarihi toplumlar yapar.

Ülkemin emekçileri,

Adalete olan büyük özleminizin ancak bir sözcüsü olan, Anayasa’ya ve kanunlara bağlı kalacağına söz vermiş bu adama gösterdiğiniz sadakat için teşekkür ederim. Sizlere seslenebildiğim bu son anda, yaşadıklarımızdan ders çıkartmanızı diliyorum: Yabancı sermaye, emperyalizm, gericilikle birlikte Silahlı Kuvvetlerimizin kendi geleneğini bozmasına varan koşulları hazırladılar. Bu geleneğin kurucuları General Schneider ve Komutan Araya da, bugün dışarıdan aldıkları destekle kendi çıkarlarını ve imtiyazlarını korumaya çalışan aynı sosyal kesimin kurbanlarıdır.

Esas olarak size sesleniyorum, ülkemin mütevazı kadınları, bize inanan köylü kadınlarımız, çocuğunu esirgediğimizi bilen anneler…

Size sesleniyorum Şili’nin fikir işçileri, kapitalist toplumun avantajlarından bahsedip duran meslek örgütleri ve sendikalar tarafından yaratılan kargaşaya karşı çalışmaya devam eden yurtseverler…

Size sesleniyorum, ülkemin gençleri, öğrencileri, şarkılarını söyleyenler, bize neşelerini ve mücadele ruhunu verenler…

Size sesleniyorum Şili’nin insanları, işçiler, köylüler, aydınlar, zulüm görecekler.

Ülkemizde faşizm saatlerdir iş başında. Harekete geçmesi gerekenlerin sessizliği karşısında terörist baskınlar yapıyor, köprüleri havaya uçuruyor, demiryollarını kesiyor, gaz ve petrol borularını imha ediyorlar. Suçludurlar. Tarih onları yargılayacaktır!

Hiç şüphe yok ki Magallanes Radyosu susturulacak. Sakin ve metalik sesim sizlere ulaşamayacak. Sorun değil. Sesimi duymaya devam edeceksiniz. Her zaman yanınızda olacağım. En azından, onurlu ve ülkesine sadık bir adam olarak hatırlanacağım.

Halkım kendini savunmalı ancak kurban etmemelidir. Halkım, kendisinin yok edilmesine veya kurşunlarla delik deşik edilmesine izin vermemeli, ancak aşağılanmaya da müsaade etmemelidir.

Ülkemin işçileri, Şili’ye ve yazgısına inanıyorum. Başka insanlar, ihanetin galebe çaldığı bu karanlık ve acı anı yenecekler. Siz de bunu bilerek ilerlemeye devam edin. Er ya da geç, o büyük caddeler tekrar açılacak ve özgür insanlar yeni bir toplum oluşturmak için o caddelerden yürüyecekler.

Yaşasın Şili! Çok Yaşa Halkım! Yaşasın İşçiler!

Bunlar benim son sözlerim, fedakârlığımın boşuna olmadığından eminim. Sonunda, en azından, suçu, alçaklığı ve ihaneti cezalandıracak bir ahlak dersi olacak.

Santiago de Chile, 11 Eylül 1973

 

BENZER KONULAR
YORUM YAZ